Menü Kapat
Afife Jale

Afife Jale, Vefatının 78. Yılında Anılıyor

Afife Jale Kimdir?

Afife Jale 1902 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Asıl adı Afife olup tiyatro sahnesinde Jale takma adını kullanmıştır. Babası Hidayet bey, annesi Methiye hanımdır. Behiye adında bir kız kardeşi ve Salah adında erkek kardeşi vardır. 1929 yılında ünlü ses sanatçısı Selahattin Pınar ile evlenmiştir. Ancak  sanatçının amansız bir hastalığı yüzünden evlilikleri olumsuz etkilendi ve 1935 yılında boşanma kararı alarak ayrıldılar.

İlk Türk Kadın Tiyatro Kadın Oyuncusu

Afife Jale
                                   Afife Jale

Tiyatroya olan aşkı ile bir ilki başararak tarihe adını ilk Türk tiyatro kadın oyuncusu olarak yazdırmıştır. İstanbul Kız Sanayi Mektebi’nde okurken Darülbedayi’nin 10 Kasım 1918 yılında açtığı tiyatro kursu sınavını kazandı. Müslüman kadınların sahneye çıkmasının yasak olduğu günlerde, sadece kadınlara özel gösterilerde oynamaları düşüncesiyle Müslüman kadınlar Darülbedayi bünyesine alındı. Darülbedayi’ye alınan 5 kadından biri olan Afife Jale’nin arkadaşlarından üçü sahneye çıkamayacakları gerekçesiyle kursu bıraktı. Refika Hanım suflör olarak Darülbedayi kadrosunda yer alırken Afife Jale ise stajyer oyuncu kadrosuna girdi. Ancak 1920 yılına kadar sadece oyun provalarına katıldı ve sahneye çıkamadı.

İlk Oyunu: Yamalar

Afife Jale
                          Afife Jale

 

Hüseyin Suat’ın “Yamalar” adlı oyunundan Emel adlı bir rolde oynamaya başladı. Sanatçı bu rolü, Eliza Binemeciyan adlı yabancı bir oyuncunun yurt dışına gitmesi ile elde etti. Gösterdiği üstün performans ile izleyenleri etkileyen sanatçı o gece yaşadığı duyguları “Hayatımda mesut olduğum ilk gece. Sanatın ruhuma verdiği güzel sarhoşluk içindeyim.” sözleriyle anlatmıştır. Ancak şehir tiyatrosu polis tarafından sanatçı “Tatlı Sır” adlı oyunda rolünü oynarken basıldı ama kaçmayı başardı. Bu olaylardan sonra Dahiliye nezaretinin Müslüman kadınların kesinlikle sahneye çıkamayacaklarına dair bildirisi Darülbedayi Yönetim Kurulu’na ulaştırılınca işten çıkarıldı. Sonrasında Burhanettin Tepsi Kumpanyası ile Anadolu turnesine çıktı. Ardından Fikret Şadi’nin Milli Sahnesi’yle çeşitli kentlerde temsiller verdi.  

 

Son Dönemi ve Afife Jale’yi Anlatan Projeler

Afife Jale

 

1923 yılında Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra Mustafa Kemal Atatürk, Türk kadınına sahneye çıkma yasağını ortadan kaldırdı. Böylece sanatçı özgür bir şekilde oyunculuk yapmaya başladı. Turnelere çıkan sanatçı, birçok tiyatro mekanında rol aldı. Fakat sanatçı, yaşadığı ağrılar ve sağlık sorunları neticesinde tiyatroyu bırakmak zorunda kaldı. Yaşamı tiyatro olan sanatçı henüz 39 yaşında daha hayatının başında 24 Temmuz 1941 yılında yaşama veda etmiştir.

Tiyatro uğruna zorlu aşamalardan geçen ve tiyatroya olan aşkı için çaba gösteren sanatçı, idealleri uğruna hiçbir zorluktan korkmamış ve Türk kadınına örnek olmuştur. 1997 yılından itibaren her yıl Afife Jale Tiyatro Ödülleri düzenlenmektedir. 1998 yılında bestesi Turgay Erdener’e, koreografisi Beyhan Murphy’e ait Afife Jale Bale Süiti ve Selva Erdener’in Afife adlı müzik albümü yayınlanmıştır. Ayrıca 2008 yılında da sanatçının hayatı Kilit adlı filme konu olmuştur.

Diğer haberlere gitmek için tıklayınız                    Ana sayfaya gitmek için tıklayınız

Kategori Haberler, Tiyatro

Benzer Yazılar

WhatsApp WhatsApp