Menü Kapat
İdil Biret

Bir ‘İdil Biret’ Hikayesi

İdil Biret, 1941 yılında Ankara’da doğdu. Müziğe ilgisi 2 yaşında başladı. 4 yaşındayken Bach’ın Prelüdlerini çalmaya başladı. Dayısı, müzikolog olan Biret, ilk derslerini besteci ve piyanist olan Mithat Fenmen’den aldı. 1948’de İsmet İnönü, TBMM’ye Biret’in yurt dışında okuması için eğitim gereksinimlerinin karşılanacağı teklifte bulundu. “İdil Biret Yasası” çıktı ve Biret ailesi Paris’e gönderildi. 

Paris Konservatuarı’nda disiplini ve mükemmeliyetçiliğiyle ünlü olan pedagog Nadia Boulanger ile çalıştı. 8 yaşında Paris Radyosu’nda ilk konserini verdi ve romantik dönem piyano eserlerine yönelik şiirsel görüşüyle öne çıkan, sıklıkla aranan bir piyanist olan Alfred Cortot’tan ders aldı. 11 yaşındayken ise Kempff ile Paris Champs-Elysees Tiyatrosu’nda çaldı. Kempff’in usta sınıflarına katıldı. Biret’e “en değerli öğrencim” diyen Wilhelm Kempff, onunla müzikal ilişkisini hep sürdürdü. İkisinin de ortak yönlerinden biri, transkripsiyon yapmayı sevmeleridir. İdil Biret, Kempff’in 90. yaşı için düzenlenen konserde de çalmıştır. Biret, Paris Konservatuarı’nda yüksek piyano, eşlikçilik ve oda müziği bölümlerini birincilikle (prix-de-prix) bitirdiğinde 15 yaşındaydı.

Piyanizmi ve Plakları

Biret’in piyanizmi yani piyano çalışı, duygusallıktan ve sulu gözlülükten uzaktır. Tam tersi aristokratik derecede soğuk-kanlıdır. Bu noktanın kendi kişisel özellikleriyle de paralellik gösterdiğini düşünüyorum. Ayla Erduran’ın Eytan İpeker yapımı İdil Biret belgeselinde söylediği gibi onda bir “kedilik” var. Kendine ve dünyaya karşı mesafelidir, bağımsızdır. Halihazırda belgeselde gördüğümüz Biret’in söylemlerinde de samimi ve kendinden emin tavrını açıkça görüyoruz. Biret’in piyanizmi plak tarihinde birçok yerde öne çıkmıştır. 

Plak tarihinde ilk kez Beethoven senfonilerinin Liszt uyarlamalarının tamamını seslendirmiştir. Chopin’in, Brahms’ın ve Rachmaninoff’un tüm piyano eserlerini kaydetmiştir. Beethoven-Liszt kayıtlarına, bestecinin tüm konçerto ve sonatlarını ekleyip Beethoven’ın konçerto, sonat ve senfonilerinin ilk toplu sunumunu yapmıştır. Beethoven edisyonunu kendine ait bir etiketle çıkarmıştır (IBA, Idil Biret Archives). Sanat hayatında yaptığı tüm stüdyo kayıtlarını 2017 yılında 130 CD’lik inanılmaz bir koleksiyonla sundu. 

İdil Biret, dünyanın en geniş repertuvarlı piyanisti unvanını taşımaktadır.

Ödülleri ve Hizmetlerinden Bazıları

Amerika’da ilk konserini 21 yaşında verdi daha sonra yaptığı Rusya turnesinde ise yüze yakın konser verdi. Beş kıtayı kapsayan konserlerinde ünlü şeflerle çaldı. Nadia Boulanger’in genç yaşta hayatını kaybeden besteci kardeşinin adının verildiği Lili Boulanger ödülü, aldığı çok sayıda ödülden bir tanesidir. Chopin yorumları nedeniyle Polonya Cumhurbaşkanı tarafından “Üstün Hizmet Nişanı” verilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin kültür sanat dalında, klasik müzik adında var olduğunu kanıtlamıştır. Biret, 1971 yılında “Devlet Sanatçısı” olmuştur.

Posted in Müzik Yazıları

Benzer

Don`t copy text!